Nguyen U, Zhang Y, Zhu Y, Niu J, Zhang B, Felson D. Increasing prevalence of knee pain and symptomatic knee osteoarthritis: survey and cohort data. Ann Internl Med 2011; 155:725-32.

Veelvuldige kniepijn komt bij ongeveer 25% van de volwassenen voor en beperkt hun functioneren, mobiliteit en levenskwaliteit. Osteo-artritis is bij personen boven de vijftig jaar de vaakst voorkomende vorm van kniepijn.

Uit onderzoek werd aangetoond dat de stijging van het aantal knieprothesen in de Verenigde Staten te maken heeft met de stijging van de levensverwachting en de verhoging van het aantal obesen. Om na te gaan of leeftijd en obesitas een rol spelen in de radiografische wijzigingen werd een uitgebreide studie opgezet. In de cross-sectionele studie werd gebruikgemaakt van zes NHANES (National Health and Nutrition Examination Survey) overzichtsonderzoeken tussen 1971 en 2004 en van drie onderzoeksperioden van de FOA-studie (Framingham Osteoarthritis) tussen 1983 en 2005.

De NHANES-deelnemers waren blanke of Afro-Amerikanen tussen 60 en 74 jaar en de FOA-studie deelnemers waren meestal blanken boven de 70 jaar. De NHANES-deelnemers werd gevraagd of ze bijna dagelijks pijn hadden in of rond de knie. In de FOA-studie werden de deelnemers ondervraagd over kniepijn en werden specifieke RX-opnames uitgevoerd om knie-osteoartritis te detecteren. Duidelijke aanwijzingen op RX en zelfgerapporteerde pijn werden gebruikt om symptomatische knieosteoartritis te definiëren. De leeftijd en de Body Mass Index (BMI) en de prevalentie van kniepijn werden vergeleken met vroegere onderzoeken.

Leeftijd en BMI en de prevalentie van kniepijn steeg met ongeveer 65% in de NHANES-studie van 1974 tot 1994 bij de niet-Spaanse blanken en Mexicaanse Amerikanen en bij de Afro-Amerikaanse vrouwen. In de FOA-studie, waren leeftijd en BMI gerelateerd met de prevalentie van kniepijn en symptomatische knieosteoartritis. Bij de vrouwen noteerden de onderzoekers een verdubbeling en bij mannen een verdrievoudiging na twintig jaar. Er zijn beperkingen aan deze studieresultaten, want wanneer enkel de radiografieën werden bekeken, werd geen stijging waargenomen (het kan zijn dat de cohortes verschillend waren).

Uit deze studies kan het besluit worden getrokken dat de prevalentie van kniepijn verhoogd is in de laatste twintig jaar. De prevalentie van kniepijn stijgt met leeftijd en BMI, maar is op zich geen verklaring voor de stijging van de knieproblemen. Obesitas verklaart slechts een deel van de stijging van de knieproblemen. De klachten over kniepijn stijgen, maar op radiografie is dit niet aantoonbaar. Waarom meer knieprothesen nodig zijn, is radiologisch niet objectiveerbaar. Is de pijndrempel verlaagd of is de definitie van kniepijn gewijzigd?

L. De Deken